سیاوش نادری فارسانی
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ سیاوش نادری فارسانی
آرشیو وبلاگ
      فلسفه فرهنگ ()
دشمن ملت(2): تضادهای هویتی نویسنده: سیاوش نادری فارسانی - ۱۳٩۱/٦/٧

 

دشمن ملت(2):  تضادهای هویتی

 

نزد فرهنگ شناسان هویت عبارت از تعلقات یک فرد، جامعه و یا ملت است.هم از اینروست که انسان ها هویت فردی، اجتماعی،فرهنگی, دینی و ملی دارند. اینکه هویت های فردی، اجتماعی، فرهنگی، دینی و ملی با هم در تناسبند یا ناسازگار خود در برگیرنده بحث های عمیقی است که در قلمروی فلسفه فرهنگ بدان پرداخته می شود و از حوصله این وب نوشت خارج است[1]. با این حال، در یک بیان کلی هویت عبارت از بنیادی ترین و کلی ترین تعلقات دینی، فرهنگی، اجتماعی، فردی و ملی است.به سخن دیگر، اگر یک قوم تعلقات سرزمینی نداشته باشد، هویت ملی ندارد و اگر تعلقات دینی نداشته باشد، هویت دینی ندارد و نیز اگر تعلقات  وی برخاسته از اجتماع و فرهنگی  نباشد که در آن تنفس می کند، هویت فرهنگی و اجتماعی آن مخدوش است و در آن جامعه و فرهنگ منزوی است، هر چند همین فرد احیاناً در جامعه و فرهنگی دیگر دارای هویت فرهنگی و اجتماعی حداکثری باشد.هویت فردی نیز عبارت از تلفیق تعلقات کلی دیگر هویت های ملی، دینی، فرهنگی و اجتماعی نزد تک تک افراد جامعه است و لذا انعکاس هویت های چهارگانه فوق نزد افراد منجر به شکل گیری هویت های فردی متنوع و بعضاً متفاوت می گردد.علت اصلی تفاوت های ایجاد شده نزد هویت  فردی ریشه در برداشت های متفاوت افراد از کلی ترین تعلقات ملی، دینی، فرهنگی و اجتماعی آنان دارد.

ملتی که تعلقات سرزمینی آن مخدوش گردد، یکی از ستون ها و سنگ بنای هویت فردی مردم خود را که برگرفته از هویت ملی آنان است متلاشی می نماید . هویت ملی یعنی میزان تعلق فرد به مرزهای جغرافیای, عشق و علاقه وی به سرزمین مادری، هویت ملی یعنی میزان آمادگی افراد یک سرزمین برای دفاع از وجب و وجب خاک و  قطره قطره آب های شور و شیرنش، هویت ملی یعنی مجموعه افتخارات و پیروزی ها و نیز ناکامی های  یک ملت در چارچوب مرزهای جغرافیای مشخص.

هویت فرهنگی یک قوم نیز عبارت از مجموعه ارزش ها و باورها ، اداب و سنت ها, کنش ها, منش ها, و قالبهای رفتاری و ذهنی است که در آن جامعه شکل می گیرد و نمود می یابد. در اینجاست که دین نیز به عنوان یک منبع فرهنگ ساز ایفای نقش می کند و فرهنگ دینی جامعه را شکل می دهد. ممکن است در یک سرزمین و جغرافیای معین چند دین به عنوان منابع فرهنگ ساز وجود داشته باشند و در واقع فرهنگ های دینی متنوع در یک جامعه موجود باشد. با این حال تا کنون  و بر حسب وضع موجود و گذشته متغیر دین باعث شکل گیری فرهنگ های اکثریت و اقلیت گردیده چراکه در هر جامعه متغیر ادیان بین افراد فرهنگ یکسان توزیع نشده و در واقع جوامع از این حیث در اقلیت و یا اکثریت هستند. اسطوره، عرفان، علم و فلسفه نیز دیگر منابع فرهنگ ساز تلقی می شوند و لذا ممکن است در یک جامعه فرهنگ عرفانی، فلسفی و یا علمی در مفهوم تجربی و رئالیستی موجود باشد. تا آنجا که مبحث عقاید و ارزش ها مد نظر است، فرهنگ شناسان دین افراد را در چارچوب جهان بینی صرفاً مذهبی بررسی نمی کنند بلکه جهان بینی های علمی، فلسفی، اسطوره ای و عرفانی را نیز در بر می گیرند.

 

در نگاه فرهنگ شناسان، سازگاری بین هویت ملی, هویت فرهنگی و هویت دینی بسیار مهم است. در این نگاه هویت ملی  مقوم و پذیرای هر نوع هویت فرهنگی و یا هویت دینی نیست و ملاک پذیرش و مقاومت آن در گروی مطابقت ارزش ها و باورهای فرهنگ و دین مورد نظر با تعلقات بنیادی سرزمینی و ارزش های مرتبط آن دارد. در این نگاه ادیان و فرهنگ های که در چارچوب مرزهای جغرافیای و ارزش های ملی شکل می یابند و معرفی می شوند، به سرعت نزد مردم و جغرافیای مورد نظر قوام یافته و گسترش می بابند و بالعکس ادیان و فرهنگ های که از درون ملیت و سرزمین و هویت ملی یک قوم بر نیامده و یا احیاناً بر آن تحمیل شده، در تضاد دائمی و پیوسته با هویت ملی آن سرزمین قرار می گیرد و نهایتاً تضاد موجود اینگونه حل می گردد که یا دین و فرهنگ وارداتی دستخوش تغیرات جدی گردد  و یا اینکه هویت ملی به کل از بین رود و چون این امری نزدیک به محال است، اولی محتمل تر است. تجارب تاریخی گواه این واقعیت است که هر گاه در اشاعه ارزش های دینی به ارزش های ملی توجه نشده و در مسیر تعمیق هویت دینی و نیز تضعیف هویت ملی افراط و تفریط شده ، فرهنگ دینی قربانی شده است.

هویت اجتماعی افراد عبارت از کلی ترین تعلقات سیاسی، حقوقی، اقتصادی و تربیتی آنان است.اینکه مردم یک سرزمین دوست دارند چگونه مدیریت شوند و اینکه توزیع قدرت چگونه باشد تعلقات سیاسی و یا هویت سیاسی آنان را به عنوان زیر مجموعه ای از هویت اجتماعی آن مردم شکل می دهد.ناکامی برخی در استقرار مردمسالاری در برخی جوامع ریشه در این واقعیت دارد که در چارچوب هویت اجتماعی مردمان آن سرزمین توزیع قدرت با تعلقات تاریخی آنان در تضاد است و در همین راستاست که دمکرات ترین ها نیز در این جوامع توسط مردم مبدل به سلطان و پادشاه خواهند شد.این سیوه توزیع قدرت در نظام اقتصادی و تربیتی جوامع مربوطه نیز به همین شکل است. نظام طبقاتی و سلسه مراتبی و صنف گرایی و شکل گیری هرم قدرت بالا به پائین در کانون خانواده ها و در قالب نظام پدر سالاری شکل می گیرد. شاید برای برخی عجیب باشد که چرا در برخی از کشورهای که خود را مهد دمکراسی می دانند هنوز پادشاه هر چند در قامت تشریفاتی وجود دارد. اگر نظام سلطانی مطلوب نیست, فلسفه  پادشاهان کشورهای صنعتی کدام است. پاسخ این پرسش را فرهنگ شناسان در تعلقات اجتماعی مردمی جستجو می کنند که محو کلی آنها را در تضاد با هویت ملی می دانند و برای حل تضاد بین هویت ملی و هویت ارتقا یافته اجتماعی ضرورت هرم قدرت بالا به پائین را در حد نمادین پذیرا می شوند.

 

بحث فوق و تحلیل و تبیین هر کدام از هویت های ملی، فرهنگی، اجتماعی و دینی خود نیاز به تألیف اثری مستقل دارد ولی در همین حد که هویت ملی،دینی، اجتماعی و فرهنگی معرف اندمواره ای است که هر کدام از اجزاء و اعضای آن باید در تناسب با دیگری عمل نماید و ناسازگاری و درد  در عضوی باعث بی قراری در دیگر عضوهاست, خود پرسش های اساسی را پیش روی نخبگان جامعه می گذارد. بدیهی ترین عارضه ممکن این است که محصول تضاد بین هویت های فوق باعث تسلط نفاق و چند رنگی و دروغ گویی بر هویت فردی تک تک اعصای یک جامعه شود.علاوه براین هر گونه تصمیم گیری و کنشی که نهایتاً هویت ملی، دینی، فرهنگی و اجتماعی را در مقابل هم قرار دهد به مفهوم هجمه به انسجام ملی تلقی می گردد و نوعی دشمنی آشکار با ملت است:

زبان فارسی را چگونه پاس داشتیم؟

تا چه حد از اسامی ایرانی استقبال می کنیم؟

تا چه حد افتخارات نیاکان خود را به نسل های بعدی منتقل کردیم؟

قهرمانان  ملت ما در گذشته و حال کدامند و تا چه حد معرفی شده اند؟

در اوج غم و شادی  کدام کلمات را بر زبان می بریم؟

در خارج از مرزهای ایران، ما را به کدام گذشته خود می شناسند؟

چرا هیج کس نتوانسته و نمی تواند کوروش، نوروز و اهورا مزدا را از ایرانیان جدا کند؟

 

 

 

 

 



ر.ک نادری فارسانی، فلسفه فرهنگ: قواعد و عناصر فرهنگ.[1]

  نظرات ()
مطالب اخیر همکاری ترکیه و سعودی: ظاهر و باطن در دام دشمن برگزاری پنجمین جلسه شیعه شناسی در دانشگاه سودرتورن استکهلم سمینار شیعه شناسی دانشگاه سودرتورن استکهلم(2) سمینار شیعه شناسی در دانشگاه سودرتورن استکهلم فرهنگ و اقتصاد (2) فرهنگ و اقتصاد سیر مفهومی فرهنگ(1) شناخت شناسی فرهنگ اجزای فرهنگ شناختی(1)
کلمات کلیدی وبلاگ axiology (۱) culture (۱) culture and philosophy (۱) culture and worldview (۱) culture recognition (۱) elements of culture (۱) epistemology of culture (۱) knowledge of culture (۱) methodology for culture (۱) philosiphy of culture (۱) philosophy and culture (۱) philosophy of culture (۱) siavosh naderi (۱) آموزش و پرورش (۱) اجاره مسکن (۱) ارزش افزوده (۱) ارزش شناسی فرهنگ (۱) استقلال (۱) استکهلم (۱) اشتغال (۱) اعتبارات فرهنگ (۱) اعتبارات ماهیت فرهنگ (۱) اقتدار علمی (۱) اقتصاد فرهنگی (۱) اقتصاد سازی فرهنگ (۱) اقتصاد و فرهنگ (۱) امام علی(ع) (۱) انتخابات (۱) انسان شناسی فرهنگ (۱) ایدئولوزی (۱) بنیان های روش شناسی فرهنگ (۱) بیکاری (۱) پرسش ها (۱) پژوهشگاه (۱) پیشرفت (۱) تحقیق فرهنگی (۱) تعاریف و ماهیت فرهنگ (۱) تعامل فرهنگ و اقتصاد (۱) تنگنای روش (۱) تنگنای قلمرو (۱) تنگنای مشروعیت (۱) تولید (٢) تولید علم (٢) توهین به مقدسات (۱) جبهه مقاومت (۱) جنگ جهانی (۱) جنگ روانی (۱) خدا شناسی فرهنگ (۱) خداشناسی بنیان فرهنگ (۱) خداشناسی فرهنگ (۱) دانشگاه سودرتورن (۱) دفاع نرم (۱) رابطه اقتصاد و فرهنگ (۱) رابطه فرهنگ و اقتصاد (۱) رهبری انقلاب (۱) روش تحقیق (۱) روش شناخت در فرهنگ (۱) روش شناسی (٢) روش مطالعه فرهنگ ها (۱) روش های تحقیق (۱) ریسک پذیری (۱) سرمایه ایرانی (۱) سعودی (٢) سمینار (۱) سمینار استکهلم (۱) سوئد (۱) سوریه و ترکیه (۱) شناخت فرهنگ (۱) شناخت فرهنگی (۱) شیعه شناسی (۳) عدالت (۱) عربستان سعودی (۱) عرف گرایی (۱) علوم انسانی اسلامی (۱) عمل شناسی بنیان فرهنگ (۱) عمل شناسی فرهنگ (۱) عناصر و اجزای فرهنگ (۱) غایت شناسی (۱) فرجام شناسی (۱) فرهنگ (۳) فرهنگ استضعاف (۱) فرهنگ اسلامی (۱) فرهنگ در منابع ادبی (۱) فرهنگ در منابع لاتین (۱) فرهنگ زندگی (۱) فرهنگ سازی اقتصاد (۱) فرهنگ ظالم پروری (۱) فرهنگ ظالم پروری (۱) فرهنگ معرفت شناسی (۱) فرهنگ و ادبیات فارسی (۱) فرهنگ و اقتصاد (۱) فلسفه (۱) فلسفه زندگی (۱) فلسفه فرهنگ (۱) فلسفه مضاف (۱) قانون مداری (۱) ماهیت فرهنگ (٢) ماهیت لا بشرط فرهنگ (۱) محک جنگی (۱) مدیریت تولید علم (۱) مردمسالاری (۱) معرفت شناسی فرهنگ (٢) معنی فرهنگ (۱) مفهوم شناسی فرهنگ (۱) منابع و مناشی فرهنگ (۱) نزاع قومی (۱) نزاع مذهبی (۱) نهج البلاغه (۱) هستی شناسی فرهنگ (۱) همکاری یا رقابت (۱) هویت اجتماعی (۱) هویت دینی (۱) هویت فرهنگی (۱) هویت ملی (۱) وجود فرهنگ (۱) وهابی (۱)
دوستان من http://mihanlinks.ir پرتال زیگور طراح قالب