سیاوش نادری فارسانی
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ سیاوش نادری فارسانی
آرشیو وبلاگ
      فلسفه فرهنگ ()
توهین به مقدسات از منظر فلسفه فرهنگ نویسنده: سیاوش نادری فارسانی - ۱۳٩۱/٧/۱

 

در واکنش طبیعی به هتک حرمت پیامبر اسلام (ص) در روزهای اخیر  و در سراسر جهان موجی از خشم و نفرت از جانب مسلمامانان و نیز مصلحان و ازاد اندیشان  جهان  به صورت خودجوش در جریان است و صاحبنظران عرصه های مختلف از مناظر گوناگون به این موضوع پرداخته و این روند همچنان ادامه دارد. با این حال، برخی در تحلیل این واقعه دردناک به جای اینکه تحلیلی علمی و منطقی مبتنی برمبانی شناخته شده علوم ارایه دهند، بیشتر به طرح مباحث احساسی و نیز تبلیغی می پردازند. برخی از سیاسیون غربی نیز با طرح موضوع آزادی بیان در پی توجیه این وقایع تلخ برامده و برخی دیگر نیز با ارایه شواهدی از هتک حرمت در ادیان دیگر و بی تفاوتی پیروان مرتبط این پرسش و شبهه را مطرح می کنند که چرا پیروان دیگر ادیان چنین حساسیت های  را ندارند و به همین بهانه فرهنگ اسلامی را فرهنگی خشن معرفی می کنند.

در مسیر تبیین موضوع توهین به مقدسات و نیز تحلیل پیامدهای فرهنگی و طبیعی آن باید ابتدا جایگاه، کمیت و کیفیت موضوع هتک حرمت و توهین به مقدسات در فرهنگ روشن گردد. در مباحث فلسفه فرهنگ و از منظر فرهنگ شناسان قلب تبنده هر فرهنگ جهان بینی مسلط آن است و هر جهان بینی معرف عقاید کنترل و یا بنیان های هر فرهنگ است. عقاید کنترل همچون بذرهای است که ریشه ها یعنی ارزش ها و باورهای خاصی بر اساس آنها رویش می یابد و در لایه های بعدی فرهنگ ساقه های هر فرهنگ یعنی مجموعه ای از باورها و ارزش ها  و نگرش های فرعی تر شکل می گیرند و نیز بر روی هر ساقه برگ ها و میوه ها پرورش یافته و شاهد رستن و رویش ارگانیک  فرهنگ ها در قالب بینش ها، منش ها و کنش ها در صیرورت دائمی هستیم. بدیهی است در هر فرهنگ عقاید کنترل که معرف بذرهای سازنده هر فرهنگ هستند از حساسیت و قداست خاصی نزد پیروان آن فرهنگ هستند و نفی انها و نیز توهین به انها به طور طبیعی همراه با واکنش های پیش بینی شده است و هیج فرهنگی از این امر مستثنی نیست حتی فرهنگ های غیر دینی. به عبارتی هر چه از سطح فرهنگ به عمق آن نزدیک تر شویم به بنیان های فرهنگ و بذرهای اولیه آن نزدیک تر می شویم و لذا حمله به انها به هر دلیل به منزله هجمه به بنیان های فرهنگ تلقی می گردد.

بنیان های فرهنگ و یا عقاید کنترل جهان بینی از منظر فرهنگ شناسان در چند محور مهم قرار دارند[1] که بیان آنها از حوصله این وب نوشت خارج است و در حد موجز در برگیرنده موارد ذیل است:1- هستی شناسی(تعریف واقعیت)، 2- معرفت شناسی(تعریف حقیقت و روش نیل به آن)، 3- ارزش شناسی(تعریف خیر و شر)، 4- غایت شناسی(بیان فرجام و غایت انسان، جامعه، تاریخ و کیهان)، 5- جهان شناسی یا کیهان شناسی(توصیف عوالم)، 6- خدا شناسی( پرسش در باب خالق هستی)، 7- عمل شناسی(طرح کلی کنش ها)، 8- منبع شناسی( منابع اقتدار و مراجع اصلی پاسخ به پرسش های مطرح در هفت محور پیشین).

بررسی اولیه محورها هشتگانه هر جهان بینی نشان می دهد که محور هشتم زیربنای ترین بنیان هر فرهنگ را شکل می دهد، چرا که شکل گیری ماهیت بنیان های هر فرهنگ بستگی به اعتبار، اقتدار و حوزه نفوذ و ضریب بالای پذیرش افراد نسبت به منابع و مراجع تأمین کننده یعنی همان بنیان منبع شناختی آن فرهنگ دارد. در فرهنگ اسلامی که فرهنگ غالب کشورهای اسلامی است پیامبر و نص الهی و نیز ائمه اطهار محوریت و بنیان فرهنگ اسلامی را از حیث منبع شناختی شکل می دهد. به عبارتی مفروضات جهان بینی شناختی فرهنگ اسلامی منبعث از پاسخ های برگرفته مسلمانان از سیره و سنت رسول الله، کلام الله، و ائمه اطهار است. در این نگاه، هجمه به رسول الله، کلام الله و ائمه اطهار یعنی تلاش عامدانه با هدف  لرزاندن ستون های فرهنگ اسلامی است. به عبارتی ایجاد شبهه هر چند اندک در این بنیان ها ممکن است باعث تغیر و التقاطی کردن کلیت فرهنگ و یا توخالی کردن آن شود.لذا عصبیت و خشم مسلمانان هم در طیف عوام و هم خواص امری طبیعی است و اگر این خشم  ظهور نکند جای شک و بحث دارد. عوام بازخوردی  اعتراض آمیز که دلالت بر اعتقادات و باورهای آنها دارد نشان می دهند و این  اعتراض با چاشنی خشمی صادقانه همراه است و خواص اعتراضی دوچندان و مضاعف دارند چرا که از میزان هجمه و گرانیگاه فرهنگی آن نیز مطلع هستند.

 اما در پاسخ به این پرسش که چرا در غرب توهین به مسیح با واکنش های اینچنین روبرو نمی شود، باید این پرسش را مطرح کرد که آیا در غرب فرهنگ مسیحی حاکم است؟ آیا فرهنگ لیبرال و پست مدرنیسم غرب هیج شباهتی با فرهنگ مسیحی سده های گذشته دارد؟ آیا بنیان های فرهنگی غرب در حال حاضر معرف ارزش ها و عقاید کنترل فرهنگ آمریکایی نیست؟ در این نگاه اینگونه برداشت می گردد که واکنش مسلمانان به موضوع توهین به پیامبر اسلام به این علت است که بنیان منبع شناختی فرهنگ آنها هدف کینه ورزی جاهلانه دیگران قرار گرفته ولی هدف قرار گرفتن بنیان منبع شناختی فرهنگ حاضر غرب ربطی به مسیح ندارد، چرا که مسیح در فرهنگ مسیحی دارای قداست است نه در فرهنگ لیبرال و پست مدرنیسم فعلی که در غرب غالب است.

از منظر فلسفه فرهنگ وقایع تلخ اینچنین که بنیان های فرهنگ بیش از یک میلیارد انسان را در جهان هدف قرار می دهد نه تنها هیج سنخیتی با آزادی بیان ندارد بلکه نشان از طرح جنگ پنهانی است که  پیش تر طراحی شده و اکنون در سطح محک زنی افکار مسلمانان قرار دارد. پرسش این است محک افکار عمومی در این طیف با هدف کدام جنگ و با کدام عمق صورت می پذیرد؟ آیا غرب در پی شروع جنگی تمام عیار با جهان اسلام است؟ آیا انقلابات مردمی در کشورهای اسلامی انتظارات غرب را برآورده نساخته؟ آیا موجودیت و حاکمیت و منافع چه کشور یا کشورهای به خطر افتاده که چنینن فرجامی در انتظار مردم منطقه و جهان است؟

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



. رک. نادری فارسانی، عناصر و اجزای فرهنگ، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی[1]

  نظرات ()
مطالب اخیر همکاری ترکیه و سعودی: ظاهر و باطن در دام دشمن برگزاری پنجمین جلسه شیعه شناسی در دانشگاه سودرتورن استکهلم سمینار شیعه شناسی دانشگاه سودرتورن استکهلم(2) سمینار شیعه شناسی در دانشگاه سودرتورن استکهلم فرهنگ و اقتصاد (2) فرهنگ و اقتصاد سیر مفهومی فرهنگ(1) شناخت شناسی فرهنگ اجزای فرهنگ شناختی(1)
کلمات کلیدی وبلاگ axiology (۱) culture (۱) culture and philosophy (۱) culture and worldview (۱) culture recognition (۱) elements of culture (۱) epistemology of culture (۱) knowledge of culture (۱) methodology for culture (۱) philosiphy of culture (۱) philosophy and culture (۱) philosophy of culture (۱) siavosh naderi (۱) آموزش و پرورش (۱) اجاره مسکن (۱) ارزش افزوده (۱) ارزش شناسی فرهنگ (۱) استقلال (۱) استکهلم (۱) اشتغال (۱) اعتبارات فرهنگ (۱) اعتبارات ماهیت فرهنگ (۱) اقتدار علمی (۱) اقتصاد فرهنگی (۱) اقتصاد سازی فرهنگ (۱) اقتصاد و فرهنگ (۱) امام علی(ع) (۱) انتخابات (۱) انسان شناسی فرهنگ (۱) ایدئولوزی (۱) بنیان های روش شناسی فرهنگ (۱) بیکاری (۱) پرسش ها (۱) پژوهشگاه (۱) پیشرفت (۱) تحقیق فرهنگی (۱) تعاریف و ماهیت فرهنگ (۱) تعامل فرهنگ و اقتصاد (۱) تنگنای روش (۱) تنگنای قلمرو (۱) تنگنای مشروعیت (۱) تولید (٢) تولید علم (٢) توهین به مقدسات (۱) جبهه مقاومت (۱) جنگ جهانی (۱) جنگ روانی (۱) خدا شناسی فرهنگ (۱) خداشناسی بنیان فرهنگ (۱) خداشناسی فرهنگ (۱) دانشگاه سودرتورن (۱) دفاع نرم (۱) رابطه اقتصاد و فرهنگ (۱) رابطه فرهنگ و اقتصاد (۱) رهبری انقلاب (۱) روش تحقیق (۱) روش شناخت در فرهنگ (۱) روش شناسی (٢) روش مطالعه فرهنگ ها (۱) روش های تحقیق (۱) ریسک پذیری (۱) سرمایه ایرانی (۱) سعودی (٢) سمینار (۱) سمینار استکهلم (۱) سوئد (۱) سوریه و ترکیه (۱) شناخت فرهنگ (۱) شناخت فرهنگی (۱) شیعه شناسی (۳) عدالت (۱) عربستان سعودی (۱) عرف گرایی (۱) علوم انسانی اسلامی (۱) عمل شناسی بنیان فرهنگ (۱) عمل شناسی فرهنگ (۱) عناصر و اجزای فرهنگ (۱) غایت شناسی (۱) فرجام شناسی (۱) فرهنگ (۳) فرهنگ استضعاف (۱) فرهنگ اسلامی (۱) فرهنگ در منابع ادبی (۱) فرهنگ در منابع لاتین (۱) فرهنگ زندگی (۱) فرهنگ سازی اقتصاد (۱) فرهنگ ظالم پروری (۱) فرهنگ ظالم پروری (۱) فرهنگ معرفت شناسی (۱) فرهنگ و ادبیات فارسی (۱) فرهنگ و اقتصاد (۱) فلسفه (۱) فلسفه زندگی (۱) فلسفه فرهنگ (۱) فلسفه مضاف (۱) قانون مداری (۱) ماهیت فرهنگ (٢) ماهیت لا بشرط فرهنگ (۱) محک جنگی (۱) مدیریت تولید علم (۱) مردمسالاری (۱) معرفت شناسی فرهنگ (٢) معنی فرهنگ (۱) مفهوم شناسی فرهنگ (۱) منابع و مناشی فرهنگ (۱) نزاع قومی (۱) نزاع مذهبی (۱) نهج البلاغه (۱) هستی شناسی فرهنگ (۱) همکاری یا رقابت (۱) هویت اجتماعی (۱) هویت دینی (۱) هویت فرهنگی (۱) هویت ملی (۱) وجود فرهنگ (۱) وهابی (۱)
دوستان من http://mihanlinks.ir پرتال زیگور طراح قالب